Bát Trạch: Đông Tứ Trạch Và Tây Tứ Trạch

Bát Trạch (nghĩa là "tám trạch") là trường phái xem hướng nhà phổ biến nhất ở Việt Nam. Trường phái này dựa trên tám quẻ của Bát Quái, ứng với tám hướng, rồi gắn mỗi người với một cung mệnh (còn gọi là cung phi) tính theo năm sinh và giới tính. Từ cung mệnh, người xưa suy ra bốn hướng được xem là tốt và bốn hướng nên tránh cho người đó.

Nói cách khác, Bát Trạch không nói "hướng nào tốt cho mọi nhà", mà nói "hướng nào hợp với gia chủ này". Vì vậy cùng một ngôi nhà, hai người khác tuổi có thể được khuyên chọn hai hướng khác nhau.

Tám Quẻ Và Hai Nhóm Mệnh

Tám quẻ chia thành hai nhóm: bốn quẻ thuộc Đông Tứ và bốn quẻ thuộc Tây Tứ. Người thuộc nhóm nào thì hợp với các hướng của nhóm đó.

QuẻHướngNgũ hànhNhóm
KhảmBắcThủyĐông Tứ Mệnh
LyNamHỏaĐông Tứ Mệnh
ChấnĐôngMộcĐông Tứ Mệnh
TốnĐông NamMộcĐông Tứ Mệnh
CànTây BắcKimTây Tứ Mệnh
KhônTây NamThổTây Tứ Mệnh
CấnĐông BắcThổTây Tứ Mệnh
ĐoàiTâyKimTây Tứ Mệnh

Cách Tính Cung Mệnh

Để tính cung mệnh, trước hết cần lấy năm sinh âm lịch. Người sinh vào khoảng tháng Giêng dương lịch, trước Tết Nguyên Đán, thì tính theo năm âm lịch của năm trước. Sau đó lấy hai số cuối của năm sinh để tính theo bảng dưới đây; số dư bằng 0 được tính là 9.

Đối tượngCách tính (chia cho 9, lấy số dư)
Nam sinh trước năm 2000100 − hai số cuối của năm sinh
Nữ sinh trước năm 2000hai số cuối của năm sinh − 4
Nam sinh từ năm 200099 − hai số cuối của năm sinh
Nữ sinh từ năm 2000hai số cuối của năm sinh + 6

Số dư tìm được ứng với cung mệnh như sau:

Số dưCung mệnh
1Khảm
2Khôn
3Chấn
4Tốn
5Nam: Khôn — Nữ: Cấn
6Càn
7Đoài
8Cấn
9Ly
Ví dụ 1: nam sinh 1980

100 − 80 = 20. Lấy 20 chia 9 được số dư 2, ứng với cung Khôn — thuộc Tây Tứ Mệnh.

Ví dụ 2: nữ sinh 1990

90 − 4 = 86. Lấy 86 chia 9 được số dư 5. Với nữ, số 5 tính là cung Cấn — thuộc Tây Tứ Mệnh.

Trong ứng dụng: mục Chọn hướng nhà tự đổi năm sinh dương lịch sang âm lịch rồi tính cung mệnh cho bạn, nên bạn chỉ cần nhập giới tính và ngày sinh.

Đông Tứ Trạch Và Tây Tứ Trạch

Không chỉ người mà ngôi nhà cũng được xếp vào Đông Tứ Trạch hoặc Tây Tứ Trạch, tùy theo hướng của nhà. Nguyên tắc cổ điển của Bát Trạch là người nào hợp nhà đó: Đông Tứ Mệnh hợp với nhà Đông Tứ Trạch, Tây Tứ Mệnh hợp với nhà Tây Tứ Trạch.

Nhóm mệnhHướng nên chọnHướng nên tránh
Đông Tứ Mệnh (Khảm, Ly, Chấn, Tốn)Bắc, Nam, Đông, Đông NamTây, Tây Bắc, Đông Bắc, Tây Nam
Tây Tứ Mệnh (Càn, Khôn, Cấn, Đoài)Tây, Tây Bắc, Đông Bắc, Tây NamBắc, Nam, Đông, Đông Nam

Khi hai vợ chồng thuộc hai nhóm khác nhau, dân gian thường ưu tiên theo người đứng tên, người trụ cột của gia đình, hoặc chọn hướng tốt chung cho cả hai nếu có. Để biết từng hướng cụ thể tốt ở mức nào cho từng cung mệnh, bạn có thể xem bài 8 hướng nhà.

Bát Trạch là một trong nhiều cách xem nhà. Thông thường người Việt còn xét thêm tuổi làm nhà, địa thế, ánh sáng, thông gió, thước Lỗ Ban và hoàn cảnh thực tế của gia đình. Vì vậy không nên chỉ dựa vào một yếu tố mà bỏ qua nhu cầu sử dụng và điều kiện của căn nhà.

* Nội dung mang tính tham khảo văn hóa - phong tục; cách tính có thể khác nhau đôi chút giữa các sách và trường phái.

Đọc thêm